
Je hoort tegenwoordig veel over energie en duurzaamheid. Wereldwijd worden klimaatdoelen vastgesteld en staan daken vol met zonnepanelen. Maar wat is duurzame energie precies? Waarom is het zo belangrijk? En hoe kunnen we duurzaam stroom en gas opwekken? Het antwoord op deze en andere vragen weet je na het lezen van dit artikel.
De kern van het artikel
De betekenis van duurzame energie is hernieuwbare energie uit natuurlijke bronnen die niet opraken, zoals zonne-, wind- en waterkracht, aardwarmte en biogas/biomassa. Het is cruciaal voor het milieu en het bereiken van klimaatdoelen, omdat het de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en de CO₂-uitstoot vermindert, en beter is voor het milieu.
Inhoudsopgave:
Wat is hernieuwbare energie?
Hernieuwbare energie, vaak duurzame, groene, natuurlijke of schone energie genoemd, is energie uit natuurlijke bronnen die sneller worden aangevuld dan ze worden verbruikt. Het CBS definieert hernieuwbaar als ‘energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld’. Omdat deze bronnen nooit opraken, spelen ze een belangrijke rol in de Europese klimaatdoelen en in de energietransitie. Ze vormen de basis van alle duurzame energie die we tegenwoordig gebruiken.
Wat is een voorbeeld van een hernieuwbare energiebron?
Een veelvoorkomend voorbeeld van een hernieuwbare bron is zonne-energie. Deze bron levert schone energie, omdat de zon (vrijwel) altijd beschikbaar is, geen schadelijke emissies veroorzaakt en bijdraagt aan een schoner milieu. Ja, technisch gezien is ook de zon eindig, maar 7 tot 8 miljard jaar vinden we lang genoeg om het toch ‘onuitputtelijk’ te noemen.
Welke 5 duurzame energiebronnen zijn er?
Naast zonnestroom zijn er meer soorten duurzame energie. De vormen van hernieuwbare energie die het meest gebruikt worden, zijn biomassa, waterkracht, windenergie, zonne-energie en aardwarmte.
1. Zonne-energie
Zonne-energie is de schoonste vorm van energie die we kennen en is een van de belangrijkste bronnen voor stroom. Zonne-energie wek je op met zonnepanelen, die kortgezegd zonlicht omzetten in elektriciteit. Door de sterke groei van zonneparken en de snelle daling van kosten is zonne-energie een van de snelst groeiende duurzame stroombronnen in heel Europa. Sterker nog, Nederland is koploper als het om zonnepanelen gaat, aldus de NOS.
Zonne-energie werkt eenvoudig:
- Zonnecellen vangen het zonlicht op.
- De cellen zetten licht om in gelijkstroom.
- Een omvormer zet dit om naar bruikbare stroom voor je woning of bedrijf.
2. Windenergie
Windenergie is een onuitputtelijke, hernieuwbare energiebron. Kort gezegd draaien de wieken van een turbine door de wind en zijn ze verbonden met een generator in de turbine. Deze generator zet de beweging van de wieken vervolgens om in elektriciteit. Eind 2023 waren er in Nederland 3000 windmolens.
3. Waterkracht
Waterkracht gebruikt de energie van stromend of vallend water om turbines aan te drijven, die op hun beurt een generator in werking zetten. Op deze manier wordt elektriciteit opgewekt.
In Nederland is de potentie beperkt, maar in Zwitserland en Noorwegen wordt deze techniek veel gebruikt. In ons land kunnen we de enorme hoeveelheid water die passeert, benutten om elektriciteit op te wekken.
4. Aardwarmte (geothermische energie)
Aardwarmte of geothermische energie gebruikt de warmte in de diepe aarde om water op te warmen. Dit kan wel meer dan 120 ℃ zijn! Via een put wordt warm water naar boven gepompt, via een warmtewisselaar naar gebouwen geleid en - het inmiddels afgekoelde water - daarna weer terug de grond in gestuurd om opnieuw op te warmen. Dit proces is volledig hernieuwbaar.
Geothermie wordt gebruikt voor:
- woningen en bedrijfsgebouwen;
- warmtenetten;
- de glastuinbouwsector.
5. Biomassa (bio-energie)
Tot slot biomassa. Biomassa ontstaat door de vergisting van organisch materiaal, zoals mest, groenresten en hout. Door deze materialen te verbranden in een biomassacentrale, komt er energie vrij.
Hoewel biomassa wordt gezien als een hernieuwbare energiebron, bestaat er maatschappelijke discussie over de duurzaamheid ervan. Biomassa is namelijk omstreden als duurzame energiebron: tijdens de verbranding is er sprake van CO₂-uitstoot. Biomassa kan toch verantwoord worden ingezet door gebruik te maken van restmaterialen.
Wat is geen vorm van duurzame energie?
Niet alle energiebronnen zijn duurzaam. Fossiele brandstoffen als olie, aardgas en kolen zijn geen duurzame bronnen. Deze brandstoffen zullen ooit opraken, wat ons allemaal een duw in de rug geeft om zo snel mogelijk de transitie te maken naar duurzame energie.
Groen gas, kan dat ook?
Er zijn twee duurzame opties om groener om te gaan met je gasverbruik: biogas en CO₂-compensatie. CO₂-compensatie is een veel voorkomende vorm. Je verbruikt nog steeds standaard aardgas, maar je betaalt een kleine toeslag op je verbruik. Die toeslag gebruikt je energieleverancier vervolgens om duurzame projecten te steunen, waardoor je toch CO₂-neutraal uitkomt. Bij NextEnergy steunen we een windmolenproject in India van NSLPower, zodat je jouw CO₂-voetafdruk neutraal kunt maken.
Een overzicht van (niet-)duurzame energiebronnen
Een overzicht van vormen van (niet-)duurzame energie
Waarom is duurzame energie belangrijk?
Duurzame energie is voor diverse redenen belangrijk. Het gaat klimaatverandering tegen, de uitstoot van schadelijke stoffen gaat omlaag en we zijn minder afhankelijk van fossiele brandstoffen. Bovendien stimuleert hernieuwbare energie innovatie, werkgelegenheid en economische ontwikkeling in de sectoren van groene technologie. Reden genoeg om over te stappen naar schone energie.
1. Milieuvriendelijker
Duurzame energie wordt steeds belangrijker omdat het beter is voor het milieu. Doordat duurzame energiebronnen geen CO₂ en geen andere schadelijke stoffen uitstoten tijdens de productie, daalt de belasting op het milieu aanzienlijk. De luchtkwaliteit verbetert, de ecologische voetafdruk neemt af en de leefomgeving wordt schoner en gezonder voor huidige én toekomstige generaties.
2. Minder CO₂-uitstoot
De uitstoot van CO₂ zorgt voor opwarming van de aarde, wat een groot probleem is. Schone energie stoot geen CO₂ uit tijdens de productie. De CO₂- en stikstofoxide-uitstoot dreigt alsmaar te groeien met onze toenemende vraag naar energie. Dat maakt het een sterke manier om onze klimaatdoelen te halen. Nederland wil namelijk in 2050 klimaatneutraal zijn, aldus de Rijksoverheid.
3. Minder afhankelijk van fossiele brandstoffen
Het gebruik van duurzame energie vermindert ook de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Deze bronnen raken ooit op en zijn sterk gevoelig voor geopolitieke spanningen. Met hernieuwbare energie ontstaat er een robuuster en betrouwbaarder energiesysteem dat minder kwetsbaar is voor internationale marktontwikkelingen.
De uitdagingen om over te stappen op duurzame energie
De grootste uitdaging voor de energietransitie is de kosten die erbij komen kijken. Als we elk huishouden in Nederland op den duur gasvrij willen maken, moet er veel gebeuren aan ons overvolle stroomnet. Om af te stappen van het gas heb je natuurlijk een alternatief zoals een warmtepomp nodig, en daarmee stijgt je jaarlijkse stroomverbruik aanzienlijk.
Het gemiddelde stroomverbruik in Nederland is zo’n 3.200 kWh per jaar. Voeg daar een warmtepomp aan toe, en je zult jaarlijks de 6.000 kWh aantikken. Vermenigvuldig dat over steeds meer huishoudens die zo snel mogelijk gasvrij willen worden, en je ziet waar de uitdaging ligt. Het stroomnet moet uitgebreid worden om al die huishoudens te voorzien van genoeg stroom.
Die uitbreiding gebeurt ook, maar daarvoor is wel geld nodig. Je zult het al gemerkt hebben aan je energierekening. De afgelopen jaren zijn de netbeheerkosten door het hele land gestegen. Dat wordt deels gebruikt om ons stroomnet klaar te maken voor de toekomst. Ook zal er vanuit de regering geld moeten worden vrijgemaakt om verder aan het stroomnet te werken.
Hoeveel hernieuwbare energie wordt er nu opgewekt?
Via de website energieopwek.nl vind je het nationaal energiedashboard. Op dit dashboard zie je hoeveel duurzame energie in Nederland wordt opgewekt. Het dashboard wordt elke tien minuten bijgewerkt, zodat je altijd de actuele data ziet.
Hoe kun je meer duurzame energie gebruiken?
De productie van duurzame energie is in de laatste 20 jaar sterk toegenomen in Nederland. Toch is er nog veel werk aan de weg. Je kunt zelf meer duurzame energie gebruiken door verschillende maatregelen te nemen. Denk aan een dynamisch energiecontract, zonnepanelen, een warmtepomp en een thuisbatterij.
1. Dynamisch energiecontract
De eenvoudigste manier is om over te stappen naar een energieleverancier die dynamische energie aanbiedt, zoals NextEnergy.
Met een dynamisch energiecontract gebruik je 100% groene stroom die afkomstig is van zonnepanelen en windmolen. Je profiteert het meest wanneer er veel duurzame productie is, zoals midden op de dag als de zon schijnt en er veel zonne-energie wordt opgewekt. Door op deze momenten stroom op te slaan of te verbruiken, profiteer je van goedkope stroom.
2. Zonnepanelen
Ook met je eigen zonnepanelen wek je groene stroom op. Het beste is om stroom te verbruiken op het moment dat de panelen stroom opwekken, zodat je minder van het stroomnet afneemt. Waarom? Meer en meer energieleveranciers hanteren extra maandelijkse kosten bij het terugleveren van duurzame zonnestroom. Of ze bieden zonnepaneleneigenaren een ongunstiger aanbod. Bij NextEnergy betaal je echter geen terugleverkosten.
3. (Plug-in) thuisbatterij
Kun je jouw eigen zonnestroom niet direct gebruiken? Je kunt het ook tijdelijk opslaan op een (plug-in) thuisbatterij. Vervolgens verbruik je jouw gratis stroom als het donker is of wanneer netstroom duur is. Je kunt ook goedkopere netstroom op je thuisbatterij opslaan en weer verkopen op duurdere momenten. Hiervoor heb je een dynamisch energiecontract nodig.
4. Warmtepomp
Een warmtepomp gebruikt energie uit de lucht of uit de aarde om je woning te verwarmen. Omdat het systeem werkt op elektriciteit in plaats van gas, verbruik je minder fossiele brandstoffen en maak je meer gebruik van hernieuwbare energie. Mits je voor een duurzame energieleverancier kiest, want anders bestaat de kans dat (een deel) van de stroom grijs is.
Verbruik groene energie met een dynamisch energiecontract
Wil jij duurzame energie gebruiken én toegang krijgen tot slimme technologie om het maximale uit je verbruik te halen? Dan is NextEnergy een slimme zet. Met ons dynamisch energiecontract verbruik je 100% groene stroom en kun je - in combinatie met de app, thuisbatterij en slim laden - optimaal profiteren van goedkope energieprijzen en bijdragen aan een groene planeet. En verbruik je (nog) gas? Dan kun je jouw CO₂-voetafdruk compenseren door een windmolenproject te steunen.
Bereken direct je aanbod en zie hoeveel je kunt besparen.


