Met een thuisbatterij, ook wel thuisaccu genoemd, kun je stroom opslaan voor later gebruik. Dit kan je eigen overtollige zonne-energie zijn of van het net. Een slimme thuisbatterij kan echter meer: slim handelen in stroom op de onbalansmarkt. Je speelt in op de wisselende stroomprijzen, waardoor het mogelijk is om rendement te behalen. Wil je weten hoe je kunt handelen in stroom met een thuisbatterij, wat je nodig hebt en of het bij jou past? Lees dan verder.
De kern van het artikel
Hoe werkt stroom handelen met een slimme thuisbatterij?
Op het eerste oog werkt een slimme thuisbatterij vrij simpel; het laadt op bij lage prijzen en ontlaadt bij hoge prijzen. Toch komt er veel meer bij kijken. Het komt erop neer dat het bijbehorende energiemanagementsysteem (EMS) van de thuisbatterij in jouw meterkast de status van verschillende energiemarkten constant bijhoudt.
- Bij een overschot aan stroom op het net schakelt de EMS de omvormer van de thuisbatterij aan om direct stroom af te nemen tegen negatieve prijzen. Je krijgt dus betaald om je batterij op te laden.
- Bij een tekort aan stroom op het net schakelt de EMS de omvormer aan om stroom terug te leveren aan het net. Door de hoge vraag realiseer je meer rendement dan met EPEX-handelen.
In uitzonderlijke situaties kan het voorkomen dat er zowel een overschot als tekort is. Leveranciers, producenten en netbeheerders moeten nu samenwerken om de balans recht te trekken. Code rood, dus. Hoe meer slimme thuisbatterijen door Nederland staan om het stroomnet in balans te houden, hoe meer we deze toestand kunnen vermijden.
Wat is de onbalansmarkt?
De onbalansmarkt is het deel van de energiemarkt waar vraag en aanbod van stroom continu op elkaar worden afgestemd om het stroomnet in balans te houden.
Onbalans ontstaat wanneer de levering en afname van stroom niet in evenwicht zijn. Een energieleverancier koopt stroom in op basis van het verwachte verbruik van hun klanten. Dat verbruik is echter lastig om 100% correct te voorspellen. Wat als een groot deel van hun klanten toevallig in dezelfde week op vakantie gaat en daarom niets verbruikt?
In zo’n scenario is er te veel stroom ingekocht door de energieleverancier. Deze stroom neemt ruimte in op het stroomnet, maar wordt door niemand verbruikt. Hierdoor is er meer aanbod voor stroom dan dat er vraag is, en dat noemen we onbalans. De landelijke systeembeheerder TenneT is verantwoordelijk voor het oplossen van de onbalans op het elektriciteitsnet.
Onbalans werkt natuurlijk ook andersom; wanneer energiecentrales uitvallen, of wanneer het minder zonnig is dan verwacht, is er juist meer vraag dan aanbod. Omdat onbalans voor iedereen negatief uitpakt, is het aan leveranciers en netbeheerders om dat op te lossen. Dat gebeurt op de onbalansmarkt.
Onbalansmarkt vs. EPEX-markt vs. Intraday markt
De onbalansmarkt is niet hetzelfde als de EPEX-markt of de intradaymarkt. Bij de onbalansmarkt help je het stroomnet in balans te houden door stroom op je thuisbatterij op te slaan als er te veel beschikbaar is. Je levert de opgeslagen stroom weer terug als er te weinig aanbod is. Er wordt direct en real-time ingespeeld op de onbalans op het net.
Bij de EPEX-markt handel je in stroom door op goedkope stroommomenten de thuisbatterij op te laden en terug te leveren als de prijzen zijn gestegen. Je reageert hierbij op prijsverwachtingen die een dag van tevoren bekend zijn.
De intradaymarkt zit tussen deze twee markten in. Hier wordt gehandeld in stroom tot kort voor het daadwerkelijke levermoment. Marktpartijen spelen hierbij in op actuele veranderingen, zoals weersverwachtingen of onverwachte veranderingen in vraag en aanbod. Een thuisbatterij kan daardoor gedurende de dag flexibel laden of ontladen op basis van de meest recente prijsontwikkelingen.
De verschillen tussen de onbalansmarkt, EPEX-markt intraday markt:
Hoe kan ik slim handelen met mijn thuisbatterij?
Je kunt slim handelen met jouw thuisbatterij door deze automatisch te laten inspelen op de onbalansmarkt. Hiervoor heb je een dynamisch energiecontract nodig, evenals de volgende punten, namelijk een:
- slimme thuisbatterij met communicatie naar het elektriciteitsnet;
- omvormer;
- slim energiemanagementsysteem;
- Wifi netwerk;
Daarnaast bestaan er verschillende aansturingsmodi. Lees voor meer informatie dit artikel over handelen en verschillende aansturingsmodi. We leggen uit welke modi er zijn, wat er verandert voor jouw huidige instelling en welke modus het beste bij jou past.
Handelen in stroom met een thuisbatterij en dynamisch energiecontract via NextEnergy
Met een slimme thuisbatterij en dynamisch energiecontract is het mogelijk om te handelen in stroom. Door automatisch stroom op te slaan bij overschotten en te leveren bij tekorten, kun je rendement behalen en tegelijkertijd helpen bij het verduurzamen en in balans brengen van het stroomnet.
Wil jij slim handelen in stroom met je thuisbatterij? Laat het systeem dan aansturen door NextEnergy. Je hebt keuze uit Zelfconsumptie, Zelfconsumptie Plus en Onbalansmarkt. Wij houden rekening met de behoeftes in het huishouden i.c.m. wat er op de verschillende energiemarkten realtime gebeurt. Onze slimme aansturing kiest automatisch elke minuut de beste strategie voor jouw situatie.
Vind meer informatie op onze thuisbatterijpagina en start je adviesgesprek.
Zo verdien je terug
Je thuisbatterij heeft twee manieren om je geld te besparen: door slim te handelen op de markt, en door slimmer stroom te gebruiken thuis. Beide tellen mee, maar je ziet ze op een andere plek terug in de app en op je nota's.
Handelsresultaat: wat er op de markt gebeurt
Je batterij kijkt niet alleen naar de stroomprijzen in jouw app — dat zijn de prijzen op de EPEX-markt, de dagelijkse energiebeurs — maar ook naar de onbalansmarkt en de intradaymarkt. Klinkt ingewikkeld, maar het idee is simpel: dit zijn markten waarop netbeheerders en energiebedrijven handelen om vraag en aanbod in balans te houden. En jouw batterij speelt daar slim op in.
Stel: de beursprijs is laag en je zou verwachten dat de batterij oplaadt. Maar ergens in Nederland is er op dat moment een tekort aan stroom op de onbalansmarkt. Dan kan het zijn dat jouw batterij tóch teruglevert — omdat dat op dat moment waardevoller is. Even later is er juist een overschot aan stroom, en laadt je batterij weer op. Dit kan meerdere keren per dag gebeuren, elke keer opnieuw beoordeeld door onze software.
Dat is ook precies waarom je de batterij niet zelf hoeft bij te houden. Het systeem kijkt continu — niet één keer per dag, maar elke minuut — waar jouw batterij de meeste waarde kan toevoegen. Soms is dat door energie terug te leveren aan het net. Soms juist door op te laden en te wachten op een beter moment.
Elke keer dat er gehandeld wordt, zie je dat terug in je handelsresultaat. Dit verschijnt één dag later in de NextEnergy app, zodra de onbalansprijzen zijn vastgesteld én de verbruiksgegevens van je slimme meter binnen zijn. Het handelsresultaat staat ook op je Batterijvergoeding Nota — want dit zijn echte transacties: stroom die gekocht of verkocht is op de markt.
Besparing: wat er thuis gebeurt
Naast het handelsresultaat bespaart je batterij ook op je dagelijkse energierekening. Dit werkt anders dan handelen, maar het effect op je portemonnee is net zo reëel.
De batterij kijkt continu naar de actuele stroomprijzen. En net zoals je misschien al gewend bent van een dynamisch energiecontract: het ene moment is stroom spotgoedkoop, het andere moment juist een stuk duurder. Je batterij speelt hier slim op in. Laadt op als stroom goedkoop is — bijvoorbeeld overdag als je zonnepanelen volop produceren, of tijdens een dalmoment op de beurs. En ontlaadt als de prijzen hoger zijn, zodat je minder dure stroom van het net hoeft af te nemen.
Heb je zonnepanelen? Dan zorgt de batterij er ook voor dat je meer van je eigen opgewekte stroom thuis gebruikt. Zonder batterij gaat een groot deel van je zonne-energie terug naar het net — vaak voor weinig. Met een batterij sla je dat overschot op en gebruik je het later zelf. Dat scheelt direct in je maandelijkse kosten.
Dit zie je niet als een aparte regel op je factuur verschijnen. Besparing is namelijk geen bedrag dat je ontvangt — het is geld dat je niet hoeft uit te geven. Je merkt het doordat je gemiddelde leveringsprijs daalt en je maandelijks minder betaalt. In de app zie je soms ook positieve én negatieve cijfers staan bij je besparing. Dat is normaal: de batterij maakt elke dag opnieuw de slimste keuzes, en soms pakt een dag wat anders uit dan verwacht.
Hoe berekenen we de opbrengst?
Om de opbrengst van je batterij te berekenen, vergelijken we twee situaties: hoe heeft jouw dag er daadwerkelijk uitgezien mét batterij, en hoe had diezelfde dag eruitzien zónder?
We kijken naar twee scenario's:
Met batterij: dit is wat er echt is gebeurd. Je woning heeft stroom gebruikt, stroom gekocht van het net, en soms stroom teruggeleverd via de batterij.
Zonder batterij: we rekenen diezelfde dag opnieuw door, maar dan alsof de batterij er niet was geweest. Zelfde verbruik, zelfde prijzen — alleen zonder de slimme laad- en ontlaadmomenten.
Het verschil tussen die twee situaties is de financiële opbrengst van je thuisbatterij. Opgesplitst in handelsresultaat (wat er op de markt verdiend is) en besparing (wat je thuis hebt uitgespaard). Zo weet je elke dag precies wat je batterij voor je heeft gedaan.
Meer weten over hoe de nota's zijn opgebouwd? Bekijk dan onze uitleg over de Batterijvergoeding Nota.
Wat betekent de besparingsuitkomst?
Je batterij bespaart geld door stroom op te slaan op slimme momenten en die later te gebruiken of terug te leveren aan het net. We berekenen elke dag wat de batterij financieel heeft opgeleverd. Zie je een negatief getal staan? Dan is dat goed nieuws — dat betekent dat je batterij kosten heeft voorkomen.
Zie het als een korting op je energierekening. -€3 betekent simpelweg: €3 minder betaald dan zonder batterij het geval was geweest.
Waarom zie ik soms kosten op een dag dat ik verwacht te verdienen?
Dit is een vraag die we vaak krijgen, en het antwoord zit in hoe de batterij denkt. Je batterij kijkt niet naar dagen, maar naar momenten. Het kan dus zomaar gebeuren dat de batterij vandaag oplaadt — en je daarvoor betaalt — om die energie morgen in te zetten op een moment dat het meer oplevert.
Wat het soms lastig maakt om te volgen: handelen en besparen lopen door elkaar heen. Een dag waarop je batterij kosten maakt, kan voelen alsof er iets niet klopt. Maar vaak is de batterij dan juist bezig met de volgende stap. Hij laadt op omdat dat op dat moment de slimste keuze is — en zet die energie later in wanneer het meer oplevert.
De winst zit daarom niet in één dag, maar in het totaal over meerdere dagen. Dat is precies hoe slimme aansturing werkt.
De voordelen van handelen met stroom
Handelen met stroom levert meer op dan alleen financiële kansen. Het zorgt er ook voor dat het energienet in balans is en duurzamer wordt. We vertellen je hieronder meer over deze voordelen.
1. Rendement behalen
Door te handelen in stroom op de onbalansmarkt kun je rendement behalen. Je zet je batterij in voor handel op de energiemarkt en pakt daarmee hoog rendement. Uiteraard kun je de stroom op je batterij ook zelf gebruiken, afhankelijk van de software.
2. Energienet stabiliseren
Thuisbatterijen kunnen helpen om het energienet stabiel te houden. Door stroom op te slaan wanneer er te veel is en terug te leveren bij tekorten, verlicht je de druk op het net. Dat is belangrijk nu steeds meer huishoudens zonnepanelen, warmtepompen en een elektrische auto gebruiken.
3. Energienet verduurzamen
Tot slot help je het energienet te verduurzamen. Tijdens een overschot aan stroom is er vaak veel groene energie beschikbaar. Wanneer je op deze momenten je thuisbatterij oplaadt en ontlaadt als er te weinig aanbod is, vergroot de inzet van groene stroom en vermindert de noodzaak voor fossiele back-upcentrales.
De nadelen van handelen met stroom
Hoeveel stroom handelen veel voordelen biedt, zijn er ook een aantal aandachtspunten te benoemen.
1. Afschaffing salderingsregeling
Door de afschaffing van de salderingsregeling in 2027 betaal je energiebelasting over alle stroom die je van het net afneemt. Ook voor het opladen van je thuisbatterij om onbalans tegen te gaan.
2. Meer thuisbatterijen
Het aantal thuisbatterijen in Nederland neemt toe, wat goed is om meer van je eigen zonnestroom te gebruiken die anders naar het net gaat (al dan niet met terugleverkosten). Meer thuisbatterijen betekent meer concurrentie op de onbalansmarkt, wat kan leiden tot lager rendement.
3. Versnelde slijtage van je thuisbatterij
Het aantal laadcycli bepaalt de levensduur van een thuisbatterij. Laadcycli betekent hoe vaak je een batterij oplaadt en ontlaadt. Elke batterij heeft een beperkt aantal laadcycli voordat de efficiëntie afneemt. Door vaker te laden en ontladen, kan dit zorgen voor snellere slijtage. Hoeveel sneller dit gaat, hangt af van het type batterij en het aantal laadcycli. Het is hierbij dus belangrijk dat je kiest voor een kwalitatief merk thuisbatterij met voldoende laadcycli.
Lees meer: Dit is de gemiddelde levensduur van een thuisbatterij
