Hoe kun je handelen in stroom met een thuisbatterij?

Wat is de onbalansmarkt?

De onbalansmarkt is het deel van de energiemarkt waar vraag en aanbod van stroom continu op elkaar worden afgestemd om het stroomnet in balans te houden. 

Onbalans ontstaat wanneer de levering en afname van stroom niet in evenwicht zijn. Een energieleverancier koopt stroom in op basis van het verwachte verbruik van hun klanten. Dat verbruik is echter lastig om 100% correct te voorspellen. Wat als een groot deel van hun klanten toevallig in dezelfde week op vakantie gaat en daarom niets verbruikt? 

In zo’n scenario is er te veel stroom ingekocht door de energieleverancier. Deze stroom neemt ruimte in op het stroomnet, maar wordt door niemand verbruikt. Hierdoor is er meer aanbod voor stroom dan dat er vraag is, en dat noemen we onbalans. De landelijke systeembeheerder TenneT is verantwoordelijk voor het oplossen van de onbalans op het elektriciteitsnet.

Onbalans werkt natuurlijk ook andersom; wanneer energiecentrales uitvallen, of wanneer het minder zonnig is dan verwacht, is er juist meer vraag dan aanbod. Omdat onbalans voor iedereen negatief uitpakt, is het aan leveranciers en netbeheerders om dat op te lossen. Dat gebeurt op de onbalansmarkt.

Onbalansmarkt vs. day-ahead-markt

De onbalansmarkt is niet hetzelfde als de day-ahead-markt. Bij de onbalansmarkt help je het stroomnet in balans te houden door stroom op je thuisbatterij op te slaan als er te veel beschikbaar is. Je levert de opgeslagen stroom weer terug als er te weinig aanbod is. Er wordt direct ingespeeld op de onbalans. Bij de day-ahead-markt handel je in stroom door op de goedkope stroommomenten de thuisbatterij op te laden en terug te leveren als de prijzen zijn gestegen. Je reageert op toekomstige voorspellingen.

De verschillen tussen de onbalansmarkt en day-ahead-markt:

‍

Kan ik handelen op de onbalansmarkt met mijn thuisbatterij?

Je kunt handelen op de onbalansmarkt met jouw thuisbatterij — maar niet zelfstandig. Als consument heb je namelijk niet direct toegang tot de onbalansmarkt. Je energieleverancier kan jouw thuisbatterij met specifieke software instellen voor de onbalansmarkt om tijdelijk stroom op te slaan of terug te leveren. Het systeem regelt dit automatisch; je hoeft zelf niet elk uur de prijzen te controleren.

Hoe kan ik slim handelen met mijn thuisbatterij?

Je kunt slim handelen met jouw thuisbatterij door deze automatisch te laten inspelen op de onbalansmarkt. Hiervoor heb je een dynamisch energiecontract nodig, evenals de volgende punten, namelijk een:

• slimme thuisbatterij met communicatie naar het elektriciteitsnet;
• omvormer;
• slim energiemanagementsysteem;
• slimme meter;
• wifinetwerk;
• P1-meter.

Hoe werkt stroom handelen met een slimme thuisbatterij?

Op het eerste oog werkt een slimme thuisbatterij vrij simpel; het laadt op bij lage prijzen en ontlaadt bij hoge prijzen. Toch komt er veel meer bij kijken. Het komt erop neer dat het bijbehorende energiemanagementsysteem (EMS) van de thuisbatterij in jouw meterkast de status van de onbalansmarkt constant bijhoudt.

• Bij een overschot aan stroom op het net schakelt de EMS de omvormer van de thuisbatterij aan om direct stroom af te nemen tegen negatieve prijzen. Je krijgt dus betaald om je batterij op te laden.
• Bij een tekort aan stroom op het net schakelt de EMS de omvormer aan om stroom terug te leveren aan het net. Door de hoge vraag realiseer je meer rendement dan met day-ahead-handelen.

In uitzonderlijke situaties kan het voorkomen dat er zowel een overschot als tekort is. Leveranciers, producenten en netbeheerders moeten nu samenwerken om de balans recht te trekken. Code rood, dus. Hoe meer slimme thuisbatterijen door Nederland staan om het stroomnet in balans te houden, hoe meer we deze toestand kunnen vermijden.

De voordelen van handelen met stroom

Handelen met stroom levert meer op dan alleen financiële kansen. Het zorgt er ook voor dat het energienet in balans is en duurzamer wordt. We vertellen je hieronder meer over deze voordelen.

1. Rendement behalen

Door te handelen in stroom op de onbalansmarkt kun je rendement behalen. Je zet je batterij in voor handel op de energiemarkt en pakt daarmee hoog rendement. Uiteraard kun je de stroom op je batterij ook zelf gebruiken, afhankelijk van de software.

2. Energienet stabiliseren

Thuisbatterijen kunnen helpen om het energienet stabiel te houden. Door stroom op te slaan wanneer er te veel is en terug te leveren bij tekorten, verlicht je de druk op het net. Dat is belangrijk nu steeds meer huishoudens zonnepanelen, warmtepompen en een elektrische auto gebruiken.

3. Energienet verduurzamen

Tot slot help je het energienet te verduurzamen. Tijdens een overschot aan stroom is er vaak veel groene energie beschikbaar. Wanneer je op deze momenten je thuisbatterij oplaadt en ontlaadt als er te weinig aanbod is, vergroot de inzet van groene stroom en vermindert de noodzaak voor fossiele back-upcentrales.

De nadelen van handelen met stroom

Hoeveel stroom handelen veel voordelen biedt, zijn er ook een aantal aandachtspunten te benoemen.

1. Afschaffing salderingsregeling

Door de afschaffing van de salderingsregeling in 2027 betaal je energiebelasting over alle stroom die je van het net afneemt. Ook voor het opladen van je thuisbatterij om onbalans tegen te gaan.

2. Meer thuisbatterijen

Het aantal thuisbatterijen in Nederland neemt toe, wat goed is om meer van je eigen zonnestroom te gebruiken die anders naar het net gaat (al dan niet met terugleverkosten). Meer thuisbatterijen betekent meer concurrentie op de onbalansmarkt, wat kan leiden tot lager rendement.

3. Versnelde slijtage van je thuisbatterij

Het aantal laadcycli bepaalt de levensduur van een thuisbatterij. Laadcycli betekent hoe vaak je een batterij oplaadt en ontlaadt. Elke batterij heeft een beperkt aantal laadcycli voordat de efficiëntie afneemt. Door vaker te laden en ontladen, kan dit zorgen voor snellere slijtage. Hoeveel sneller dit gaat, hangt af van het type batterij en het aantal laadcycli. Het is hierbij dus belangrijk dat je kiest voor een kwalitatief merk thuisbatterij met voldoende laadcycli.

Lees meer: Dit is de gemiddelde levensduur van een thuisbatterij

Wat zijn de opbrengsten van thuisbatterijen op de onbalansmarkt?

Wat de opbrengsten zijn van een thuisbatterij op de onbalansmarkt, hangt onder meer af van de actuele stroomprijs, wat de capaciteit van je thuisbatterij is en je dynamisch energiecontract. Met een batterij van 15 kWh kun je op jaarbasis bijvoorbeeld meer dan € 700 verdienen op de onbalansmarkt.

Onbalansmarkt en eigen stroom van je zonnepanelen

Met een thuisbatterij kun je jouw opgewekte zonnestroom opslaan en gebruiken. Als je zonnepanelen hebt, is het goed om te weten dat een thuisbatterij voor de onbalansmarkt jouw opgewekte stroom niet opslaat. De batterij kan namelijk niet tegelijkertijd de energie van je zonnepanelen opslaan en terugleveren om de onbalans tegen te gaan. Het is echter wel mogelijk om een combinatie te maken van beide, zoals met Zelfconsumptie Plus van NextEnergy, mits je het prima vindt dat je rendement uit de onbalans minder is. Dat is een bewuste keuze tussen eigen verbruik en marktdeelname.

Handelen in stroom met een thuisbatterij en dynamisch energiecontract via NextEnergy

Met een slimme thuisbatterij en dynamisch energiecontract is het mogelijk om te handelen in stroom. Door automatisch stroom op te slaan bij overschotten en te leveren bij tekorten, kun je rendement behalen en tegelijkertijd helpen bij het verduurzamen en in balans brengen van het stroomnet.

Wil jij slim handelen in stroom met je thuisbatterij? Laat het systeem dan aansturen door NextEnergy. Je hebt keuze uit Zelfconsumptie, Zelfconsumptie Plus en Onbalansmarkt. Wij houden rekening met de behoeftes in het huishouden i.c.m. wat er op de verschillende energiemarkten realtime gebeurt. Onze slimme aansturing kiest automatisch elke minuut de beste strategie voor jouw situatie.

Vind meer informatie op onze thuisbatterijpagina en start je adviesgesprek.