June 8, 2022

Geen energietransitie zonder thuisbatterijen

In het buitenland zijn thuisbatterijen al langere tijd de norm. Zo wordt in Duitsland bij meer dan 90% van de zonnepaneel installaties ook een thuisbatterij verkocht. Experts zijn het eens dat dit ook in Nederland noodzakelijk is. Waarom loopt Nederland dan toch mijlenver achter?

Onafhankelijk van het energienet

De meeste energie wordt geconsumeerd op momenten waarop er weinig zon schijnt, namelijk in de avonduren wanneer de meeste mensen thuis zijn. Slechts 30% van zelf opgewekte energie via zonnepanelen wordt gebruikt voor de eigen energiebehoefte. De overige 70% van de energie wordt teruggeleverd op het energienet. Zo wordt het energienet gebruikt als buffer voor ‘overtollige’ energie.

Met thuisbatterijen kan deze overtollige energie tijdelijk worden opgeslagen en verbruikt wanneer daar behoefte naar is. Op deze manier ben je grotendeels onafhankelijk van het energienet en gebruik je écht je eigen energie. Klinkt goed, maar waarom gebeurt dit dan nog maar zo weinig? Dat heeft alles te maken met de Nederlandse salderingsregel.

Uitleg salderingsregel

Om de installatie van zonnepanelen te stimuleren is de salderingsregel ingericht. Middels deze wet mogen consumenten die zelf energie opwekken (bijvoorbeeld met behulp van zonnepanelen), de opgewekte energie verrekenen met de verbruikte energie op jaarniveau. Als simpel rekenvoorbeeld, indien over een jaar 2000kWh wordt opgewekt en ook 2000kWh wordt verbruikt, dan betaalt de consument 0 euro.

In de praktijk brengt de salderingsregel de volgende voordelen voor de consument met zich mee:

  • Lagere uurprijs:
    De gemiddelde uurprijs voor opgewekte energie is lager dan de uurprijs van verbruikte energie. Het energienet kan de grote hoeveelheden energie niet goed aan waardoor de prijzen op deze uren naar beneden gaan (gemiddelde delta consumptie en productie ongeveer €0,05 per kWh).
  • Geen belasting betalen over opgewekte energie:
    Over opgewekte energie hoef je geen belasting (Energiebelasting & Opslag Duurzame Energie) te betalen. Voor geconsumeerde energie daarentegen moet je wel belasting (€0,081 per kWh) betalen.

Vanaf 2025 wordt de salderingsregel afgebouwd. Daardoor zullen alle zonnepaneelhouders minder geld overhouden aan de opgewekte zonne-energie. Dit verlies kan gecompenseerd worden door thuisbatterijen die de opgewekte energie voor eigen gebruiken kunnen opslaan. De vraag naar thuisbatterijen zal door deze ontwikkeling flink gaan stijgen.

Het aanbrengen van zonnepanelen is financieel erg interessant mede dankzij de salderingsregel. Vanaf 2025 wordt deze regel echter afgebouwd en daardoor komt er naar verwachting een flinke toename in vraag naar thuisbatterijen om dat 'verlies' te compenseren.

Overbelasting energienet

Bovenop de salderingsregels wordt de aanschaf van zonnepanelen extra bevordert dankzij korting op de af te dragen BTW. De enorme toename van zonnepanelen heeft als consequentie dat het energienet flink overbelast is geraakt. Het kan simpelweg alle opgewekte energie niet kwijt, er is teveel. Maarten Otto, CEO van netbeheerder Alliander, verzoekt minister Jetten bijvoorbeeld om ‘niet langer de teruglevering van zelf opgewekte energie aan het energienet te ondersteunen, maar in plaats daarvan de aanschaf van thuisbatterijen door particulieren te stimuleren’. De heer Otto vraagt zich terecht af ‘hoe al het natuurlijke opgewekte stroom het net op kan’. Om een verkeerd beeld te voorkomen, NextEnergy is een groot voorstander van zonnepanelen. Maar er moet wel steeds rekening worden gehouden met de zwakste schakel in de energieketen. Dat is nu overduidelijk het traditionele energienet.

Negatieve energieprijzen

Energie wordt op de markt verhandeld middels het vraag- en aanbod principe. Toch werken de meeste energieleveranciers nog steeds met de traditionele piek- en daluren. Waar daluren de momenten zijn waarop de traditionele energiecentrales uit staan. Dit concept is compleet achterhaald. Op de dagen waarop relatief veel zon schijnt is een dal zichtbaar gedurende de warmste uren van de dag. Regelmatig wordt energie gratis of wordt er zelfs bijbetaald voor de afname van energie. De realiteit van vandaag is dat je op zomerse dagen geld toe krijgt voor het opladen van de auto of voor het aanzetten van de wasmachine.

Lees ook: Het enige écht groene energiecontract is een dynamisch contract

Thuisbatterijen zijn dé oplossing om de energietransitie te versnellen

Wanneer je in het bezit bent van een thuisbatterij, kan je deze overtallige energie tijdelijk opslaan op goedkope, gratis of zelfs op momenten dat je geld toe krijgt voor de afname van energie. Vervolgens gebruik je de opgeslagen stroom wanneer de prijzen hoog zijn, of simpelweg wanneer je het nodig hebt. Ter vergelijking, in 2020 was het verschil tussen de laagste uurprijs op een dag en de hoogste uurprijs op een dag nog 3 Eurocent (day-delta). In 2022 ligt dat op gemiddeld 20 Eurocent.

Het energienet kan de hoeveelheid energie wat wordt geleverd door natuurlijke bronnen (zon en wind) op bepaalde piekmomenten niet aan. Is het een zomerse dag met een lekker briesje? Dan is er bijna gegarandeerd een moment dat je geld toe krijgt door energie af te nemen. Sla die stroom vervolgens op in je thuisbatterij en je verdient geld, terwijl je energie spaart. Een win-win situatie!

Hoeveel bespaar je op je energierekening door een thuisbatterij te gebruiken?

Natuurlijk is wat je bespaart op je energierekening afhankelijk van de capaciteit van je thuisbatterij. Uitgaande van een batterij van 10 kWh, wordt een besparing gerealiseerd van zo’n €2,- per dag, of €730,- per jaar. Waarbij je logischerwijs op zomerse, zonnige dagen meer bespaart dan tijdens de donkere, koude winterdagen.

Energiebesparing per dag
Hoe warmer de dagen, hoe meer je bespaart

Besparing per 5kWh en 10kWh thuisbatterij

Met de twee verschillende type thuisbatterijen kan je de volgende besparingen realiseren:

Huidige jaarlijkse besparing op dag-delta 5kWh batterij:

  • Dag-delta besparing: €365,- (€1,- besparing per dag)
  • Belastingvoordeel vanaf 2025: €130,- (Eigen verbruik van 30% naar >70%)

Huidige jaarlijkse besparing op dag-delta 10kWh batterij:

  • Dag-delta besparing: €730,- (€2,- besparing per dag)
  • Belastingvoordeel vanaf 2025: €162,- (Eigen verbruik van 30% naar >80%)

Bovenop de jaarlijkse besparing van de dag-delta wordt ook een voordeel gerealiseerd op belasting. Met een 5kWh en 10kWh batterij kan het eigen verbruik van de opgewekte energie door zonnepanelen van 30% naar respectievelijk 70% of zelfs 80% worden verhoogd. Met resulterende belastingvoordelen van €130,- voor een 5kWh batterij en €162,- voor een 10kWh batterij. In de praktijk zal echter een afweging moeten worden gemaakt tussen de besparing op dag-delta of de besparing op belasting, waarbij de belastingbesparingen voor ongeveer 50% haalbaar zijn.

Dit ziet er als volgt uit:

Jaarlijkse besparing vanaf 2025 batterij 5 kWh:

  • Totale besparing per jaar van €430,- inclusief belastingvoordeel

Jaarlijkse besparing vanaf 2025 batterij 10 kWh:

  • Totale besparing per jaar van €811,- inclusief belastingvoordeel

Is de energietransitie het doel op zich?

Economisch gezien is de business case voor zonnepanelen nog steeds gunstiger dan de business case voor thuisbatterijen. Wanneer je voor maximaal rendement wilt gaan, dan zijn zonnepanelen op dit moment de logische keuze. Combineer je echter zonnepanelen met een thuisbatterij, dan behaal je de volgende voordelen:

  • Écht jouw eigen opgewekte energie gebruiken;
  • Voorloper in de energietransitie door ontlasten van het overvolle energienet;
  • Zelfvoorzienend en daardoor grotendeels onafhankelijk van het energienet.

Wanneer jouw motivatie om op zoek te gaan naar alternatieven binnen de energiemarkt met name rendement is, dan komt de aanschaf van een thuisbatterij wellicht net wat te vroeg. Is jouw motivatie bovenal gericht op het versnellen van de energietransitie? Dan is dit hét moment om voorop te lopen en bij te dragen aan een duurzamere wereld door verspilling tegen te gaan!